Trong các nước phương Tây, Úc là nơi người Việt có mặt đông và lâu đời vào bậc nhất. Điều này tạo ra một lợi thế thực tế mà không phải điểm đến nào cũng có: người mới sang tìm được cộng đồng, dịch vụ tiếng Việt và mạng lưới hỗ trợ ngay từ những ngày đầu.
Khoảng cách và đi lại
- Có đường bay thẳng giữa các thành phố lớn của hai nước
- Thời gian bay thẳng khoảng tám tới chín giờ tuỳ chặng
- Chênh lệch múi giờ không lớn — thuận lợi cho việc liên lạc với gia đình
- Nước Úc trải trên nhiều múi giờ, và một số bang có giờ mùa hè làm chênh lệch thay đổi theo mùa
So với châu Âu hay Bắc Mỹ, Úc gần Việt Nam hơn nhiều cả về địa lý lẫn múi giờ. Đây là yếu tố đáng cân nhắc với người có cha mẹ già ở nhà — về thăm hoặc gọi điện đều dễ hơn.
Hợp tác giáo dục
- Việt Nam nằm trong nhóm nguồn du học sinh lớn của Úc
- Nhiều chương trình liên kết giữa đại học Úc và trường tại Việt Nam
- Cơ sở đào tạo của Úc hoạt động tại Việt Nam, cấp bằng Úc ngay trong nước
- Có các chương trình học bổng của chính phủ Úc dành cho ứng viên Việt Nam
- Nhiều thế hệ cán bộ, giảng viên Việt Nam từng học tại Úc
Giáo dục là trụ cột dày nhất trong quan hệ hai nước, và có ý nghĩa thực tế: bằng cấp Úc được biết tới rộng rãi tại Việt Nam, và ngược lại, các trường Úc quen với hồ sơ ứng viên Việt Nam.
Thương mại và đầu tư
- Việt Nam xuất sang Úc chủ yếu thuỷ sản, nông sản, dệt may, đồ gỗ, điện thoại và linh kiện
- Việt Nam nhập từ Úc chủ yếu than, quặng, lúa mì, bông, thịt bò, sữa và nguyên liệu công nghiệp
- Hai nước cùng tham gia các hiệp định thương mại khu vực
- Doanh nghiệp Úc đầu tư vào Việt Nam ở giáo dục, tài chính, nông nghiệp và khai khoáng
Cơ cấu này mang tính bổ sung: Úc cung cấp nguyên liệu và nông sản ôn đới, Việt Nam cung cấp hàng chế biến và nông thuỷ sản nhiệt đới. Đây là nền tảng khiến quan hệ thương mại ổn định.
Cộng đồng người Việt tại Úc
- Là một trong những cộng đồng gốc Á lớn nhất tại Úc
- Hình thành từ cuối những năm bảy mươi và phát triển liên tục qua nhiều thế hệ
- Tiếng Việt nằm trong nhóm ngôn ngữ được sử dụng nhiều nhất tại gia đình ở Úc
- Có khu phố Việt ở các đô thị lớn — chợ, hàng ăn, dịch vụ, báo chí tiếng Việt
- Thế hệ thứ hai và thứ ba đã có mặt trong mọi lĩnh vực: y tế, luật, chính trị, kinh doanh, nghệ thuật
Các khu tập trung người Việt nổi tiếng nhất nằm ở vùng ngoại ô phía tây Sydney và phía tây Melbourne. Với người mới sang, đây vừa là nguồn hỗ trợ vừa là điều cần cân nhắc: sống hoàn toàn trong cộng đồng đồng hương làm chậm việc học tiếng và hoà nhập.
Hợp tác lao động và di trú
- Úc có hệ thống di trú theo điểm, không phân biệt quốc tịch
- Có các chương trình visa lao động thời vụ và nông nghiệp dành cho một số nước, trong đó có Việt Nam
- Visa làm việc kết hợp kỳ nghỉ dành cho người trẻ, có hạn ngạch theo năm
- Nhiều du học sinh Việt chuyển tiếp sang visa làm việc và thường trú sau khi tốt nghiệp
🔴 Điểm cần nói rõ: Úc không có chương trình cấp quốc tịch theo diện đầu tư. Có các diện visa đầu tư và kinh doanh, nhưng chúng dẫn tới quyền cư trú theo lộ trình có điều kiện, không phải đổi tiền lấy hộ chiếu.
Điều này có nghĩa gì với người Việt
- Thông tin dễ tìm và đáng tin nhờ cộng đồng đông và nhiều người đi trước
- Dịch vụ tiếng Việt sẵn có ở các thành phố lớn — y tế, pháp lý, ngân hàng
- Bằng cấp Úc được công nhận rộng nếu sau này quay về Việt Nam
- Khoảng cách và múi giờ thuận lợi cho việc giữ liên hệ gia đình
- Vẫn cần chủ động hoà nhập — cộng đồng là điểm tựa, không phải nơi ở lại mãi
Số liệu về cộng đồng, các chương trình hợp tác và chính sách visa được cập nhật theo từng năm. Trước khi lập kế hoạch, hãy đối chiếu với Bộ Nội vụ Úc và cơ quan đại diện Úc tại Việt Nam.
Giữ tiếng Việt cho thế hệ sau
Một việc mà các gia đình người Việt tại Úc đều đối mặt: trẻ hoà nhập rất nhanh và cũng quên tiếng Việt rất nhanh nếu gia đình không chủ động.
- Trường dạy tiếng Việt cuối tuần có ở nhiều khu vực, do cộng đồng tổ chức
- Một số bang đưa tiếng Việt vào hệ thống môn ngoại ngữ có thể thi lấy điểm cuối cấp
- Nói tiếng Việt trong nhà là cách hiệu quả nhất và không tốn gì
- Về Việt Nam thăm họ hàng tạo động lực học thật cho trẻ
Điểm thứ hai đáng chú ý: ở nơi tiếng Việt được công nhận là môn học chính thức, việc giữ tiếng mẹ đẻ còn giúp con có lợi thế trong kỳ thi cuối cấp — nên đây không phải chuyện tình cảm mà có giá trị thực tế.
Bay từ Việt Nam sang Úc mất bao lâu?
Khoảng tám tới chín giờ với chuyến bay thẳng, tuỳ chặng. Chênh lệch múi giờ không lớn nên việc liên lạc với gia đình ở Việt Nam khá thuận lợi.
Cộng đồng người Việt tại Úc tập trung ở đâu?
Chủ yếu ở vùng ngoại ô phía tây Sydney và phía tây Melbourne, nơi có chợ, hàng ăn, dịch vụ và báo chí tiếng Việt. Đây là một trong những cộng đồng gốc Á lớn nhất tại Úc.
Úc có chương trình đầu tư lấy quốc tịch không?
Không. Úc có các diện visa đầu tư và kinh doanh nhưng chúng dẫn tới quyền cư trú theo lộ trình có điều kiện, không phải đổi tiền lấy hộ chiếu.
Có nên sống trong khu người Việt không?
Tiện trong giai đoạn đầu vì có sẵn dịch vụ và mạng lưới hỗ trợ, nhưng sống hoàn toàn trong cộng đồng đồng hương làm chậm việc học tiếng và hoà nhập — hai thứ quyết định cơ hội lâu dài.
