Đi lại hằng ngày và bằng lái xe tại Úc

Ở trung tâm các đô thị lớn, người ta sống được mà không cần ô tô. Nhưng ra khỏi vùng lõi thì Úc là nước sống bằng xe — nhà xa nhau, giao thông công cộng thưa, và nhiều nơi làm việc không tới được bằng xe buýt.

Giao thông công cộng

• Mỗi bang có hệ thống và thẻ trả trước riêng, không dùng lẫn được
• Gồm tàu, xe buýt, xe điện và phà tuỳ thành phố
• Có giá vé giảm cho sinh viên ở một số bang — không phải bang nào cũng áp dụng cho sinh viên quốc tế
• Nhiều nơi có mức trần chi phí theo ngày hoặc theo tuần
• Vùng ngoại ô xa và vùng regional thì tần suất thưa, cuối tuần càng ít

Lưu ý cho du học sinh: chính sách giảm giá vé cho sinh viên quốc tế khác nhau rất nhiều giữa các bang. Đây là khoản chi đáng kể qua cả khoá học nên đáng kiểm trước khi chọn nơi học.

Đổi bằng lái xe

• Bằng nước ngoài dùng được một thời gian nhất định sau khi tới, tuỳ bang và tuỳ loại visa
• Cần mang bằng gốc kèm bản dịch được công nhận hoặc giấy phép lái xe quốc tế
• Sau thời hạn đó phải đổi sang bằng của bang
• Người thường trú thường có thời hạn ngắn hơn để đổi
• Quy trình đổi khác nhau theo nước cấp bằng — có nước được công nhận thẳng, có nước phải thi lại
• Với bằng Việt Nam, thường phải thi lý thuyết và thi thực hành

🔴 Nên tìm hiểu và bắt đầu sớm: lịch thi thực hành ở nhiều nơi phải đặt trước khá lâu, và lái xe khi bằng đã hết hiệu lực là vi phạm nghiêm trọng, ảnh hưởng cả bảo hiểm lẫn hồ sơ.

Luật giao thông cần nắm

• Xe chạy bên trái, vô lăng bên phải
• Vòng xuyến theo chiều kim đồng hồ, nhường xe từ bên phải
• Giới hạn tốc độ giám sát chặt — camera nhiều, mức phạt cao và có trừ điểm bằng
• Ngưỡng nồng độ cồn thấp, kiểm tra ngẫu nhiên rất thường xuyên
• Người lái mới có ngưỡng nồng độ cồn bằng không ở nhiều bang
• Dây an toàn bắt buộc mọi vị trí, trẻ em phải có ghế đúng chuẩn theo độ tuổi
• Không dùng điện thoại khi lái, kể cả khi dừng đèn đỏ ở nhiều bang

Về trừ điểm bằng: tích đủ điểm phạt thì bị treo bằng, và điều này ảnh hưởng trực tiếp tới khả năng đi làm với người phụ thuộc vào xe.

Mua xe

• Xe cũ phổ biến và là lựa chọn của phần lớn người mới sang
• Mua từ đại lý đắt hơn nhưng có bảo đảm; mua từ tư nhân rẻ hơn nhưng rủi ro hơn
• Phải kiểm tra xe có đang bị thế chấp không — mua nhầm xe đang nợ thì có thể bị thu hồi
• Nên thuê thợ kiểm tra độc lập trước khi mua xe cũ
• Phải sang tên trong thời hạn quy định sau khi mua

Việc kiểm tra tình trạng thế chấp có thể làm trực tuyến với chi phí nhỏ, và đây là bước không nên bỏ qua — người mua xe đang bị thế chấp có nguy cơ mất cả xe lẫn tiền.

Chi phí nuôi xe

• Đăng ký xe hằng năm — khoản bắt buộc, khác nhau theo bang và loại xe
• Bảo hiểm trách nhiệm bắt buộc — thường gộp trong phí đăng ký ở nhiều bang
• Bảo hiểm tự nguyện — bảo hiểm thiệt hại cho bên thứ ba hoặc bảo hiểm toàn diện
• Kiểm định định kỳ ở một số bang, nhất là với xe cũ
• Xăng, bảo dưỡng, lốp
• Phí đỗ xe ở khu trung tâm khá cao

Về bảo hiểm: bảo hiểm trách nhiệm bắt buộc chỉ bồi thường thương tật cho người, không bồi thường tài sản. Gây tai nạn làm hỏng xe người khác mà không có bảo hiểm tự nguyện thì phải tự bồi thường — khoản này có thể rất lớn.

Các lựa chọn khác

• Xe đạp — nhiều thành phố có làn riêng; đội mũ bảo hiểm là bắt buộc theo luật
• Ứng dụng gọi xe và taxi — phổ biến ở các đô thị
• Dịch vụ thuê xe theo giờ — hợp lý cho người thỉnh thoảng mới cần xe
• Đi chung xe — phổ biến với người đi làm cùng tuyến

Với người ở đô thị lớn và gần tuyến giao thông tốt, không mua xe có thể là lựa chọn hợp lý trong vài năm đầu — tiền đăng ký, bảo hiểm và bảo dưỡng cộng lại là khoản đáng kể.

Quy định về đổi bằng lái, luật giao thông và chi phí đăng ký xe khác nhau theo bang và được điều chỉnh theo thời kỳ. Trước khi lái xe, hãy đối chiếu với cơ quan giao thông của bang nơi cư trú.