Úc không có một món ăn quốc hồn quốc tuý theo cách Nhật có sushi hay Việt Nam có phở. Ẩm thực ở đây là sản phẩm của một xã hội nhập cư: mọi thứ đều đến từ đâu đó và được biến đổi theo nguyên liệu, khí hậu địa phương. Chính sự pha trộn ấy là bản sắc.
Văn hoá cà phê
- Úc có truyền thống cà phê pha máy rất mạnh, ảnh hưởng từ di dân Ý và Hy Lạp
- Quán cà phê độc lập phổ biến hơn chuỗi quốc tế, và chất lượng trung bình rất cao
- Có bộ thuật ngữ riêng cho các loại cà phê, khác với cách gọi ở Mỹ hay châu Âu
- Bữa sáng muộn cuối tuần là nếp sinh hoạt phổ biến, quán đông và có khi phải xếp hàng
Với người mới sang, quán cà phê còn là nơi xin việc làm thêm dễ nhất và là môi trường luyện tiếng tốt, vì phải giao tiếp liên tục.
Tiệc nướng ngoài trời
- Đây là nếp sinh hoạt đặc trưng nhất của người Úc
- Nhiều công viên và bãi biển có bếp nướng công cộng dùng miễn phí
- Khách thường mang theo đồ góp — thịt, đồ uống hoặc món ăn kèm
- Không khí thoải mái, không nghi thức
Được mời tới một buổi nướng ngoài trời là dấu hiệu của sự thân thiện thật. Nguyên tắc duy nhất cần nhớ: đừng tới tay không.
Món ăn gắn với nước Úc
- Bánh nhân thịt — món ăn nhanh gắn với sự kiện thể thao
- Thịt nướng — bò, cừu, xúc xích
- Hải sản — tôm, hàu, cá, rất phong phú ở các thành phố cảng
- Bánh nướng phủ kem và trái cây — món tráng miệng mùa hè
- Bánh mì phết loại men đen đặc trưng — người Úc rất thích, người nước ngoài thường không
- Cà phê và bánh ngọt theo kiểu quán độc lập
Món thứ năm là phép thử vui: gần như mọi người nước ngoài đều được mời thử và phần lớn không hợp. Nên phết thật mỏng nếu muốn thử.
Ẩm thực nhập cư — phần lớn nhất của bức tranh
- Ẩm thực châu Á rất mạnh: Trung Quốc, Việt Nam, Thái Lan, Nhật Bản, Hàn Quốc
- Ẩm thực Địa Trung Hải — Ý, Hy Lạp, Li Băng — có mặt từ lâu và ảnh hưởng sâu
- Các khu phố ẩm thực theo cộng đồng ở mọi thành phố lớn
- Món Việt rất phổ biến — phở và bánh mì có ở khắp nơi, kể cả ở khu không phải của người Việt
Với người Việt mới sang, đây là điều dễ chịu: nguyên liệu Việt dễ mua và quán Việt có ở hầu hết các thành phố, nên cảm giác nhớ nhà về mặt ẩm thực nhẹ hơn nhiều so với nhiều nước khác.
Mua sắm và nấu ăn
- Hai chuỗi siêu thị lớn chiếm phần lớn thị trường, có mặt khắp nơi
- Siêu thị giá rẻ và cửa hàng châu Á cho lựa chọn tiết kiệm hơn
- Chợ nông sản cuối tuần — rau quả tươi, giá tốt vào cuối buổi
- Đồ giảm giá cuối ngày ở siêu thị là cách tiết kiệm phổ biến của sinh viên
- Thịt và sữa dồi dào; rau thơm châu Á mua ở cửa hàng chuyên
Lời khuyên tài chính thực tế: nấu ăn tại nhà tiết kiệm hơn rất nhiều so với ăn ngoài, vì chi phí lao động ở Úc cao nên giá dịch vụ ăn uống cũng cao theo.
Thể thao trong đời sống
- Thể thao là một phần của bản sắc quốc gia, không chỉ là giải trí
- Các môn phổ biến khác nhau theo bang — mỗi vùng có môn được yêu thích riêng
- Cricket vào mùa hè, các môn bóng bầu dục vào mùa đông
- Rất nhiều người chơi thể thao nghiệp dư theo câu lạc bộ khu dân cư
- Bơi lội và hoạt động ngoài trời là nếp sinh hoạt thường ngày
Với người mới sang, tham gia một câu lạc bộ thể thao địa phương là cách hoà nhập nhanh nhất — nhanh hơn nhiều so với chờ kết bạn ở nơi làm việc, và cũng là chủ đề bắt chuyện an toàn nhất.
Nhịp một tuần
- Ngày thường — đi làm sớm, về sớm; cửa hàng đóng cửa vào đầu giờ tối
- Tối thứ năm — nhiều nơi mở cửa muộn cho mua sắm
- Thứ bảy — chợ nông sản, thể thao, việc nhà
- Chủ nhật — bữa sáng muộn, ra biển hoặc công viên, nhiều nơi đóng cửa sớm
- Ngày lễ — phần lớn dịch vụ nghỉ, cần mua sắm trước
Thói quen tiêu dùng, giờ mở cửa và lịch sự kiện khác nhau theo bang và theo mùa. Khi mới tới một nơi, hỏi người địa phương vẫn là cách nắm nhịp sinh hoạt nhanh nhất.
Nhà cửa và không gian sống
Cách người Úc ở khác khá nhiều so với đô thị Việt Nam, và điều này định hình nhịp sinh hoạt hằng ngày:
- Nhà một tầng có sân trước sân sau là hình mẫu phổ biến ở vùng ngoại ô
- Căn hộ chung cư tập trung ở khu nội đô và gần các tuyến giao thông chính
- Sân sau là không gian sinh hoạt thật — nơi đặt bếp nướng, bàn ăn ngoài trời
- Phần lớn hộ có xe riêng vì khoảng cách xa và giao thông công cộng thưa ở ngoại ô
- Việc nhà tự làm — cắt cỏ, sửa chữa nhỏ, làm vườn là nếp sinh hoạt cuối tuần
Với người Việt quen sống trong khu đông đúc và tiện đi bộ, sự yên tĩnh của vùng ngoại ô Úc có thể khiến giai đoạn đầu khá cô đơn. Đây là lý do việc chủ động tham gia câu lạc bộ, hoạt động khu dân cư hay hội đoàn quan trọng hơn nhiều so với ở Việt Nam, nơi quan hệ xã hội hình thành tự nhiên qua hàng xóm và không gian chung.
Ẩm thực Úc có món đặc trưng không?
Không có một món quốc hồn quốc tuý. Ẩm thực Úc là sản phẩm của xã hội nhập cư, và chính sự pha trộn giữa các nền ẩm thực mới là bản sắc của nó.
Được mời dự tiệc nướng ngoài trời thì mang gì?
Thịt, đồ uống hoặc món ăn kèm. Nguyên tắc duy nhất cần nhớ là đừng tới tay không — không khí thì thoải mái và không có nghi thức gì đặc biệt.
Người Việt có khó tìm đồ ăn quen không?
Không. Nguyên liệu Việt dễ mua ở các cửa hàng châu Á và quán Việt có ở hầu hết các thành phố, nên cảm giác nhớ nhà về mặt ẩm thực nhẹ hơn nhiều nước khác.
Cách hoà nhập nhanh nhất với người địa phương là gì?
Tham gia một câu lạc bộ thể thao khu dân cư. Thể thao là một phần bản sắc quốc gia ở Úc, và đây cũng là chủ đề bắt chuyện an toàn nhất với người mới quen.
