Hệ thống visa Úc có hàng chục loại khác nhau, mỗi loại mang một mã số riêng. Với người mới tìm hiểu, đây là nguồn rối nhất — đọc vài trang là gặp một loạt con số mà không biết chúng liên quan với nhau thế nào. Cách gỡ rối là nhóm chúng theo mục đích.
Hai câu hỏi phân loại mọi visa
- Tạm trú hay thường trú — visa tạm có thời hạn và điều kiện kèm theo; visa thường trú cho ở lại không giới hạn
- Có dẫn tới thường trú không — một số visa tạm là bước đệm có lộ trình rõ, một số khác thì không dẫn tới đâu
🔴 Câu hỏi thứ hai là câu quan trọng nhất và hay bị bỏ qua: không phải visa tạm nào cũng dẫn tới thường trú. Người đi bằng một visa không có lối ra sẽ tới lúc phải về, dù đã sống ở Úc nhiều năm.
Các nhóm visa tạm trú
Thăm thân và du lịch
- Dành cho du lịch, thăm người thân, công tác ngắn
- Thời hạn lưu trú mỗi lần có giới hạn
- Không được làm việc
- Không dẫn tới thường trú
- Có loại nhiều lần nhập cảnh, hiệu lực dài
Du học
- Cho phép học toàn thời gian tại cơ sở được đăng ký
- Được làm thêm trong giới hạn giờ theo quy định
- Người phụ thuộc có thể đi kèm theo điều kiện
- Sau tốt nghiệp có visa làm việc tạm dành cho sinh viên mới ra trường
- Là bước đệm phổ biến nhất trong lộ trình định cư của người trẻ
Làm việc tạm thời
- Doanh nghiệp bảo lãnh cho vị trí cụ thể trong danh mục
- Làm việc kết hợp kỳ nghỉ — dành cho người trẻ, có hạn ngạch theo năm
- Lao động thời vụ và nông nghiệp theo thoả thuận giữa các nước
- Visa sau tốt nghiệp cho sinh viên quốc tế
- Một số nhánh dẫn tới thường trú, một số thì không
Các nhóm dẫn tới thường trú
Tay nghề định cư
- Cấp thường trú ngay hoặc qua một bước tạm trú
- Xét theo thang điểm và danh mục ngành nghề
- Chia thành diện độc lập, diện bang bảo lãnh và diện vùng regional
- Là nhánh chính của hệ thống di trú Úc
Gia đình
- Vợ chồng và bạn đời — thường đi hai bước, tạm trước rồi thường trú
- Con cái phụ thuộc
- Cha mẹ — có diện thông thường chờ rất lâu và diện đóng góp nhanh hơn nhưng tốn kém
- Người thân khác trong một số trường hợp hạn chế
Đầu tư và tài năng
- Dành cho người có vốn và kinh nghiệm điều hành, hoặc có thành tích nổi bật
- Đòi hỏi hoạt động thật và ràng buộc cư trú
- Nhóm này thay đổi chính sách nhanh nhất, cần kiểm nguồn chính thức
Nhân đạo
- Dành cho người tị nạn và người cần bảo hộ
- Xét theo tiêu chí riêng, không theo điểm số hay tay nghề
- Có hạn ngạch hằng năm
Những điều chung với mọi loại visa
- Yêu cầu sức khoẻ — khám theo quy định, áp dụng cho mọi thành viên trong hồ sơ
- Yêu cầu nhân thân — lý lịch tư pháp của các nước đã sống
- Điều kiện nợ với chính phủ Úc — nợ cũ chưa trả có thể chặn hồ sơ mới
- Điều kiện về hồ sơ trung thực — khai sai hoặc nộp giấy tờ giả dẫn tới cấm nộp trong một thời gian
Điều kiện cuối cần nhấn mạnh: hậu quả của việc khai không trung thực nặng hơn nhiều so với việc bị từ chối. Một hồ sơ bị từ chối có thể nộp lại; một hồ sơ bị kết luận là gian dối để lại vết trong hệ thống nhiều năm.
Cách tự định vị
- Xác định mục đích chính: học, làm, đoàn tụ, hay định cư
- Trong nhóm đó, xem mình đủ điều kiện loại nào
- Kiểm xem loại đó có dẫn tới thường trú không
- Nếu không, tìm đường chuyển tiếp từ nó sang loại có lối ra
Danh mục visa, mã số và điều kiện từng loại được Úc điều chỉnh thường xuyên, có loại bị ngừng và có loại mới được lập. Trước khi nộp bất cứ hồ sơ nào, hãy đối chiếu với Bộ Nội vụ Úc — đây là nguồn duy nhất có thẩm quyền.
Điều kiện kèm theo visa — phần ít ai đọc
Mỗi visa Úc đi kèm một tập điều kiện được ghi rõ trên thư cấp visa, và vi phạm chúng có hậu quả thật:
- Điều kiện không được làm việc hoặc giới hạn số giờ làm
- Điều kiện phải học đúng cơ sở đã đăng ký với visa du học
- Điều kiện duy trì bảo hiểm y tế trong suốt thời gian lưu trú
- Điều kiện không được xin visa khác khi đang ở trong nước Úc — đây là điều kiện gây bất ngờ nhất
- Điều kiện phải sống tại vùng chỉ định với các diện regional
Điều kiện thứ tư đáng chú ý riêng: nếu visa có ràng buộc này, người giữ visa muốn chuyển sang loại khác phải rời Úc để nộp. Nhiều người chỉ phát hiện khi đã tới lúc cần chuyển. Nên đọc kỹ thư cấp visa ngay khi nhận thay vì cất đi.
Visa tạm có dẫn tới thường trú không?
Không phải loại nào cũng dẫn. Một số là bước đệm có lộ trình rõ, một số khác thì không dẫn tới đâu. Đây là câu hỏi quan trọng nhất cần kiểm trước khi chọn loại visa để đi.
Visa du lịch có được làm việc không?
Không. Nhóm thăm thân và du lịch chỉ cho lưu trú có thời hạn, không cho làm việc, và không dẫn tới thường trú.
Khai không đúng trong hồ sơ thì sao?
Hậu quả nặng hơn bị từ chối nhiều. Hồ sơ bị từ chối có thể nộp lại, còn hồ sơ bị kết luận là gian dối để lại vết trong hệ thống và có thể bị cấm nộp trong một thời gian.
Nhóm visa nào thay đổi nhanh nhất?
Nhóm đầu tư và tài năng. Chính sách nhóm này được điều chỉnh liên tục những năm gần đây, nên thông tin cũ vài năm có thể mô tả những diện không còn tồn tại.
