Tháng đầu tại Úc là giai đoạn nhiều việc hành chính nhất, và các việc này phụ thuộc lẫn nhau: không có cái này thì không làm được cái kia. Biết trình tự đúng giúp tiết kiệm nhiều ngày đi lại vô ích.
Ngay tại sân bay
- Khai báo kiểm dịch trung thực — thực phẩm, hạt giống, sản phẩm gỗ, thuốc đông y đều phải khai
- Khai thì chỉ bị giữ món không được phép; không khai mà bị phát hiện thì phạt nặng ngay lần đầu
- Giữ lại giấy tờ nhập cảnh và thư cấp visa
🔴 Kiểm dịch là nơi người Việt hay vấp nhất khi tới Úc, vì thói quen mang quà quê. Nguyên tắc an toàn là không chắc thì khai — khai thừa không tốn gì.
Thứ tự nên làm
Bước một — chỗ ở tạm
- Đặt trước nhà nghỉ, ký túc xá hoặc nhà chia sẻ cho vài tuần đầu
- Không nên ký hợp đồng thuê dài hạn khi chưa xem nhà thật và chưa biết khu vực
Bước hai — sim điện thoại
- Mua ngay vì gần như mọi thủ tục sau đó cần số điện thoại Úc
- Gói trả trước đơn giản nhất cho giai đoạn đầu
- Cần hộ chiếu để đăng ký
Bước ba — mở tài khoản ngân hàng
- Nhiều ngân hàng cho mở trực tuyến từ trước khi sang, chỉ cần tới chi nhánh nhận thẻ
- Cần hộ chiếu và địa chỉ tại Úc
- Càng sớm càng tốt vì cần cho việc nhận lương và trả tiền nhà
Bước bốn — xin mã số thuế
- Bắt buộc nếu đi làm; không có thì bị khấu trừ ở mức cao nhất
- Xin trực tuyến, miễn phí, cần địa chỉ tại Úc
- Kết quả gửi qua bưu điện nên cần địa chỉ ổn định
Bước năm — đăng ký y tế
- Người có thường trú và một số diện visa đăng ký y tế công
- Du học sinh và nhiều người giữ visa tạm phải mua bảo hiểm y tế riêng, thường đã mua trước khi xin visa
- Cần kiểm rõ mình thuộc nhóm nào ngay từ đầu
Bước sáu — tìm chỗ ở dài hạn
- Sau khi đã có tài khoản ngân hàng, số điện thoại và biết khu vực
- Cần hồ sơ chứng minh khả năng trả tiền
Những việc nên làm trong tháng đầu
- Chọn quỹ hưu trí nếu đi làm — hoặc dùng quỹ mặc định của nơi làm
- Đăng ký thư viện công cộng — miễn phí, có internet, sách, và nhiều nơi có lớp học miễn phí
- Tìm hiểu hệ thống giao thông và mua thẻ trả trước
- Đăng ký với trường hoặc nơi làm việc và báo địa chỉ
- Tìm phòng khám gần nhà trước khi cần tới
- Lưu số các đầu mối khẩn cấp
Việc đăng ký thư viện bị đánh giá thấp nhưng rất hữu ích với người mới: miễn phí, có chỗ ngồi yên tĩnh, internet, và nhiều thư viện tổ chức lớp tiếng Anh giao tiếp miễn phí cho người mới định cư.
Đổi bằng lái xe
- Bằng nước ngoài dùng được một thời gian nhất định sau khi tới, tuỳ bang
- Cần bản dịch được công nhận kèm bằng gốc
- Sau thời hạn đó phải đổi sang bằng của bang
- Quy trình đổi khác nhau theo bang và theo nước cấp bằng
- Có bang yêu cầu thi lý thuyết và thi thực hành lại
Nên tìm hiểu sớm vì thời hạn dùng bằng nước ngoài không dài, và lịch thi ở một số nơi phải đặt trước khá lâu.
Chi phí thiết lập ban đầu
- Tiền đặt cọc và tiền thuê trả trước khi dọn vào nhà — khoản lớn nhất
- Đồ đạc cơ bản — nhà thuê ở Úc thường không có đồ
- Chi phí sinh hoạt vài tuần đầu khi chưa có thu nhập
- Đặt cọc điện, nước, internet
Mẹo tiết kiệm phổ biến: mua đồ cũ cho lần thiết lập đầu tiên qua các nhóm chuyển nhượng và cửa hàng từ thiện. Sinh viên tốt nghiệp rời đi thường bán lại đồ với giá rất thấp.
Về mặt tinh thần
- Giai đoạn đầu mệt và cô đơn là bình thường, gần như ai cũng trải qua
- Vùng ngoại ô Úc yên tĩnh hơn nhiều so với đô thị Việt Nam — dễ gây cảm giác trống trải
- Nên chủ động tham gia hoạt động thay vì chờ quen người tự nhiên
- Giữ liên lạc với gia đình; chênh lệch múi giờ với Việt Nam không lớn, đây là lợi thế
- Có dịch vụ hỗ trợ tâm lý cho sinh viên quốc tế và người mới định cư, nhiều nơi miễn phí
Thủ tục, thời hạn và điều kiện khác nhau theo bang và theo loại visa, và được điều chỉnh theo thời kỳ. Trước khi làm, hãy đối chiếu với cơ quan thuế Úc, cơ quan giao thông của bang và trường hoặc nơi làm việc của mình.
Việc nào nên làm đầu tiên khi tới Úc?
Mua sim điện thoại, vì gần như mọi thủ tục sau đó đều cần số điện thoại Úc. Sau đó là mở tài khoản ngân hàng và xin mã số thuế nếu định đi làm.
Không có mã số thuế thì sao?
Bị khấu trừ thuế ở mức cao nhất trên tiền lương. Mã số này xin trực tuyến miễn phí nhưng cần địa chỉ tại Úc vì kết quả gửi qua bưu điện.
Bằng lái Việt Nam dùng được bao lâu?
Một thời gian nhất định sau khi tới, tuỳ bang, và cần bản dịch được công nhận kèm bằng gốc. Sau thời hạn đó phải đổi sang bằng của bang, có nơi yêu cầu thi lại cả lý thuyết lẫn thực hành.
Giai đoạn đầu thấy cô đơn có bình thường không?
Rất bình thường, gần như ai cũng trải qua. Vùng ngoại ô Úc yên tĩnh hơn nhiều so với đô thị Việt Nam nên dễ gây cảm giác trống trải; cách hiệu quả là chủ động tham gia hoạt động thay vì chờ quen người tự nhiên.
