Ngân hàng, thuế và chuyển tiền về Việt Nam từ Úc

Có ba việc tài chính mà người Việt tại Úc làm thường xuyên: quản lý tiền hằng ngày, khai thuế cuối năm và gửi tiền về nhà. Cả ba đều có những chi tiết đáng biết, vì làm đúng cách tiết kiệm được khoản không nhỏ qua thời gian.

Mở tài khoản ngân hàng

• Nhiều ngân hàng cho mở trực tuyến từ trước khi sang, tới nơi chỉ cần ra chi nhánh nhận thẻ
• Cần hộ chiếu và địa chỉ tại Úc
• Có tài khoản miễn phí duy trì cho sinh viên và người dưới một độ tuổi
• Nên có tài khoản chi tiêu và tài khoản tiết kiệm riêng
• So sánh phí duy trì, phí rút tiền ngoài mạng lưới và phí giao dịch quốc tế

Thanh toán trong đời sống

• Úc dùng thẻ và thanh toán không tiếp xúc rất phổ biến, nhiều nơi gần như không dùng tiền mặt
• Có hệ thống chuyển khoản tức thời giữa các ngân hàng, dùng cho mọi giao dịch cá nhân
• Nhiều nơi thu phụ phí khi thanh toán bằng thẻ — phải niêm yết rõ
• Trả hoá đơn tự động từ tài khoản là cách phổ biến cho điện nước, internet, tiền thuê
• Vẫn nên giữ chút tiền mặt cho chợ nông sản và một số quán nhỏ

Mã số thuế và khai thuế

• Mã số thuế xin trực tuyến, miễn phí, bắt buộc nếu đi làm
• Không có mã số thì bị khấu trừ ở mức cao nhất
• Năm tài chính của Úc không trùng năm dương lịch — đây là điều người mới hay nhầm
• Sau khi kết thúc năm tài chính, mọi người đi làm phải khai thuế trong thời hạn quy định
• Khai được trực tuyến, nhiều thông tin đã được điền sẵn từ nơi làm việc và ngân hàng
• Có thể thuê kế toán thuế, và phí thuê này cũng được khấu trừ vào năm sau

🔴 Điều nhiều người mới không biết: khai thuế thường dẫn tới được hoàn tiền chứ không phải nộp thêm, vì thuế đã bị khấu trừ trước theo mức ước tính. Người bỏ qua việc khai thuế thường là người mất tiền của chính mình.

Các khoản được khấu trừ

• Chi phí liên quan trực tiếp tới công việc — dụng cụ, đồng phục có logo, thiết bị bảo hộ
• Chi phí đi lại giữa các nơi làm việc — không tính quãng từ nhà tới chỗ làm
• Chi phí học tập nếu liên quan trực tiếp tới công việc hiện tại
• Chi phí làm việc tại nhà — điện, internet, theo tỷ lệ sử dụng
• Phí hội nghề nghiệp và phí đăng ký hành nghề
• Quyên góp từ thiện cho tổ chức đủ điều kiện

Nguyên tắc chung: phải có chứng từ và phải liên quan tới việc tạo ra thu nhập. Nên giữ hoá đơn suốt năm thay vì cố nhớ lại khi tới hạn khai.

Hưu trí bắt buộc

• Chủ sử dụng phải đóng một tỷ lệ trên lương vào quỹ hưu trí riêng của người lao động
• Đây là khoản ngoài lương, không phải trừ từ lương
• Nên gộp các quỹ nếu đã làm nhiều nơi — nhiều quỹ nghĩa là nhiều khoản phí
• Kiểm tra định kỳ xem chủ sử dụng có đóng đủ không
• Người rời Úc vĩnh viễn có thể làm thủ tục rút phần đã tích luỹ

Mục cuối là khoản nhiều người Việt bỏ quên khi về nước: tiền hưu trí tích luỹ qua nhiều năm làm thêm là khoản thật và có thủ tục rút riêng. Nên hỏi kỹ trước khi rời Úc.

Chuyển tiền về Việt Nam

• Ngân hàng — an toàn, chứng từ rõ, nhưng phí thường cao hơn và tỷ giá kém hơn
• Dịch vụ chuyển tiền chuyên nghiệp — phí thấp hơn, nhanh, có ứng dụng riêng
• Dịch vụ trong cộng đồng người Việt — tiện và hỗ trợ tiếng Việt; cần chọn nơi có giấy phép hoạt động

Khi so sánh, đừng chỉ nhìn phí mà phải nhìn cả tỷ giá. Cách so đúng là tính xem gửi một khoản thì người nhận thực nhận bao nhiêu — dịch vụ quảng cáo phí thấp nhưng áp tỷ giá kém có thể tốn hơn.

Lưu ý khi chuyển tiền

• Chỉ dùng dịch vụ có giấy phép — kênh không chính thức mang rủi ro pháp lý cho cả hai đầu
• Giữ chứng từ mọi giao dịch
• Khoản lớn có thể phải giải trình nguồn gốc
• Gộp các khoản nhỏ thành lần chuyển lớn hơn thường lợi hơn về phí
• Theo dõi tỷ giá nếu không gấp

Về kênh không chính thức: có vẻ rẻ và nhanh nhưng rủi ro thật — mất tiền không đòi được, và rắc rối pháp lý ở cả hai nước. Chênh lệch chi phí không đáng để đánh đổi.

Quy định về thuế, mức đóng hưu trí và quy định chuyển tiền quốc tế được điều chỉnh theo thời kỳ. Trước khi khai thuế hoặc chọn dịch vụ chuyển tiền, hãy đối chiếu với cơ quan thuế Úc và kiểm giấy phép hoạt động của bên cung cấp dịch vụ.