Với du học sinh có ý định ở lại, giai đoạn sau tốt nghiệp là cửa sổ quan trọng nhất của cả hành trình. Úc có loại visa cho phép sinh viên quốc tế ở lại làm việc một thời gian sau khi tốt nghiệp, và cách dùng khoảng thời gian đó quyết định phần lớn kết quả.
Visa làm việc sau tốt nghiệp
- Dành cho sinh viên quốc tế vừa hoàn thành chương trình tại cơ sở được đăng ký
- Cho phép làm việc toàn thời gian, không giới hạn giờ
- Không bị ràng buộc phải làm đúng ngành — nhưng làm đúng ngành mới có ích cho bước tiếp theo
- Thời hạn khác nhau theo bậc học — bậc cao hơn thường được dài hơn
- Có thể được cộng thêm thời gian nếu học hoặc sống tại vùng regional
- Chỉ được xin một lần trong nhiều trường hợp — đây là cơ hội không lặp lại
🔴 Điểm cuối cần nhấn mạnh: đây thường là cơ hội dùng một lần. Người tiêu phí thời gian này vào công việc không liên quan tới ngành học sẽ tới lúc hết visa mà không tích được gì cho hồ sơ định cư.
Điều kiện xin
- Hoàn thành chương trình đủ điều kiện, học tại Úc đủ thời gian quy định
- Nộp trong thời hạn sau khi có kết quả tốt nghiệp — quá hạn là mất quyền
- Trình độ tiếng Anh đạt mức quy định
- Sức khoẻ và nhân thân đạt yêu cầu
- Bảo hiểm y tế theo yêu cầu của loại visa
- Đang giữ visa hợp lệ tại thời điểm nộp trong nhiều trường hợp
Thời hạn nộp là chỗ mất cơ hội đáng tiếc nhất: có giới hạn số ngày kể từ khi hoàn thành chương trình. Nên chuẩn bị hồ sơ từ trước khi có kết quả, để nộp được ngay.
Dùng thời gian này thế nào cho đúng
- Tìm việc đúng ngành đã học — đây là ưu tiên số một, vì kinh nghiệm đúng ngành mới tính điểm
- Làm đánh giá tay nghề ngay khi đủ điều kiện
- Nâng điểm tiếng Anh lên mức cao nhất có thể
- Tính thử điểm định cư và xác định hạng mục còn thiếu
- Tra chương trình bảo lãnh của các bang, không chỉ bang đang ở
- Hỏi nơi làm về khả năng bảo lãnh lâu dài
Sai lầm phổ biến nhất trong giai đoạn này là nhận bất cứ việc gì để trang trải rồi để thời gian trôi. Công việc trái ngành trả lương tốt vẫn không đóng góp gì cho hồ sơ định cư, và cửa sổ này không mở lại.
Ba hướng đi tiếp
Hướng một — diện tay nghề theo điểm
- Tích kinh nghiệm đúng ngành tại Úc, kinh nghiệm này được tính điểm
- Nâng tiếng Anh, làm đánh giá tay nghề
- Nộp hồ sơ bày tỏ nguyện vọng, xin đề cử của bang nếu cần
Hướng hai — doanh nghiệp bảo lãnh
- Thuyết phục nơi làm việc đứng ra bảo lãnh
- Không phụ thuộc thang điểm
- Cần vị trí nằm trong danh mục và doanh nghiệp đủ điều kiện làm nhà tài trợ
Hướng ba — học tiếp
- Học lên bậc cao hơn để cộng điểm học vấn và kéo dài thời gian ở Úc
- Hoặc học thêm ngành nằm trong danh mục nghề nếu ngành cũ không có
- Tốn kém nhưng mở lại nhiều lựa chọn
Vùng regional: lựa chọn nên cân nhắc nghiêm túc
- Học tại vùng regional được cộng thêm thời gian cho visa sau tốt nghiệp
- Sống và làm việc tại vùng regional được cộng điểm định cư
- Các bang vùng có danh mục nghề rộng hơn và ít cạnh tranh hơn
- Chi phí sinh hoạt thấp hơn đáng kể
Với người có điểm ở mức trung bình, đây thường là con đường khả thi nhất. Đổi lại phải chấp nhận sống ở nơi ít sôi động hơn trong nhiều năm — một đánh đổi cần cân nhắc thật chứ không phải chỉ để lấy điểm.
Nếu không ở lại được
- Rời Úc đúng hạn visa — ở quá hạn dẫn tới lệnh cấm quay lại
- Làm thủ tục rút khoản hưu trí đã tích luỹ
- Giữ lại toàn bộ giấy tờ — bằng cấp, xác nhận công việc, hồ sơ thuế
- Kinh nghiệm tại Úc vẫn có giá trị nếu sau này quay lại bằng diện khác
Điểm cuối đáng nói: về nước không phải là kết thúc. Bằng cấp Úc và kinh nghiệm làm việc tại Úc đều được tính khi xin lại sau này, và nhiều người quay lại thành công bằng diện tay nghề sau vài năm làm việc tại Việt Nam.
Điều kiện, thời hạn và quyền lợi của visa sau tốt nghiệp được Úc điều chỉnh thường xuyên. Trước khi lập kế hoạch, hãy đối chiếu với Bộ Nội vụ Úc và phòng hỗ trợ sinh viên quốc tế của trường.
Tìm việc đúng ngành: bắt đầu từ khi còn học
Người đợi tốt nghiệp xong mới bắt đầu tìm việc đã chậm. Những việc nên làm từ trong lúc học:
- Thực tập hoặc dự án thật — nhiều chương trình có học phần thực tập, nên tận dụng
- Việc làm thêm trong ngành, dù ở vị trí thấp — vẫn hơn việc trái ngành trả cao hơn
- Tham gia hội nghề nghiệp và sự kiện của ngành
- Dùng dịch vụ hướng nghiệp của trường — sửa hồ sơ xin việc theo chuẩn Úc, luyện phỏng vấn
- Xây quan hệ với giảng viên — nhiều cơ hội đi qua kênh này
- Làm hồ sơ xin việc theo chuẩn Úc, khác cách viết quen thuộc ở Việt Nam
Dịch vụ hướng nghiệp của trường là nguồn bị bỏ phí nhiều nhất: miễn phí, có sẵn, và biết rõ thị trường địa phương — nhưng phần lớn du học sinh quốc tế không bao giờ ghé tới.
Visa sau tốt nghiệp xin được mấy lần?
Trong nhiều trường hợp chỉ một lần. Đây là cơ hội không lặp lại, nên tiêu phí thời gian này vào công việc trái ngành là mất luôn cửa sổ quan trọng nhất của cả hành trình du học.
Có phải làm đúng ngành đã học không?
Visa không bắt buộc, nhưng chỉ kinh nghiệm đúng ngành mới được tính điểm khi xin định cư. Công việc trái ngành trả lương tốt vẫn không đóng góp gì cho hồ sơ.
Nộp visa sau tốt nghiệp khi nào?
Có giới hạn số ngày kể từ khi hoàn thành chương trình, quá hạn là mất quyền. Nên chuẩn bị hồ sơ từ trước khi có kết quả để nộp được ngay.
Không ở lại được thì mọi thứ có mất hết không?
Không. Bằng cấp Úc và kinh nghiệm làm việc tại Úc đều được tính khi xin lại sau này. Nhiều người quay lại thành công bằng diện tay nghề sau vài năm làm việc tại Việt Nam.
